DAP czy DDP? Zanim obiecasz dostawę pod drzwi

Oferta samochodu z portu do magazynu nie wystarcza, aby obiecać kupującemu DDP. Najpierw trzeba ustalić, kto może wykonać formalności importowe, jak rozliczy należności i gdzie dokładnie nastąpi dostawa.

DAP i DDP należą do Incoterms 2020 i mogą dotyczyć przewozu różnymi środkami transportu. Nie opisują wyłącznie odcinka morskiego ani nie są zamiennymi nazwami dostawy „door-to-door”.

Co łączy DAP i DDP

W obu regułach sprzedający organizuje i opłaca transport do uzgodnionego miejsca. Dostawa następuje, gdy towar jest oddany do dyspozycji kupującego na przybyłym środku transportu, gotowy do rozładunku.

To punkt zasadniczego przejścia ryzyka ze sprzedającego na kupującego. Nie jest nim automatycznie załadunek na statek, jak w części reguł morskich. Wyjątki wynikające z niewykonania obowiązków przez strony trzeba odczytać w pełnych regułach.

Zapisz dokładny punkt, np. konkretny magazyn i miejsce przyjęcia w ramach jego adresu. Nazwa miasta może pozostawić spór, czy zamówiony przewóz rzeczywiście dociera do uzgodnionego punktu.

Główna różnica: formalności importowe

Przy DAP odprawa importowa i jej koszty należą do kupującego. Sprzedający odpowiada za formalności eksportowe i wymagane tranzytowe. Kupujący musi więc być przygotowany do importu, mimo że transport zamówił sprzedający.

Przy DDP sprzedający bierze na siebie także wymagane formalności importowe i związane należności, w tym cła i podatki wynikające z tej reguły. To obowiązek wymagający sprawdzenia w kraju docelowym, a nie dopisek do ceny samochodu.

Incoterms nie nadają zagranicznej firmie uprawnień, których nie zapewniają lokalne przepisy. Nie określają też samodzielnie prawa do odliczenia podatku. Te elementy trzeba uzgodnić z właściwą obsługą celną i podatkową.

Tabela decyzji przed ofertą

Brak obowiązku zawarcia polisy dla kupującego nie usuwa ryzyka sprzedającego do punktu dostawy. Ubezpieczenie należy ocenić osobno.

Koszt rozładunku może już być objęty umową przewozu zawartą przez sprzedającego. Sprawdź to, aby nie naliczyć go drugi raz. Samo opłacenie czynności nie zmienia automatycznie punktu dostawy i ryzyka; rozładunek trzeba rozdzielić od jego ceny.

Czy sprzedający może faktycznie wykonać DDP?

Przed przyjęciem zobowiązania potwierdź, kto będzie podmiotem właściwym w formalnościach importowych, jakie rejestracje i umocowania są wymagane oraz czy proponowany model przedstawicielstwa jest dopuszczalny.

Zapytaj o rozliczenie podatków, dokumenty dowodowe i odpowiedzialność za dane towaru. Odpowiedź „agent wszystko załatwi” jest zbyt ogólna, jeśli nie wskazuje podmiotu i podstawy działania.

ICC w opracowaniu ze stycznia 2025 r. opisuje krajowe bariery realizacji Incoterms, w tym DDP. Wykorzystujemy je jako sygnał konieczności oceny lokalnej, nie jako aktualną instrukcję podatkową dla wszystkich wymienionych państw. Każdy wybrany kierunek wymaga bieżącego sprawdzenia.

Przykład niespójnej obietnicy

W fikcyjnej transakcji sprzedający proponuje DDP, lecz dokumentacja oferty pozostawia kupującemu odprawę importową i podatki bez dalszego wyjaśnienia. Taki zestaw wymaga wyjaśnienia przed podpisaniem, a nie dopiero po przybyciu statku.

Jeśli strony zamierzają powierzyć import kupującemu, powinny rozważyć adekwatną regułę, np. DAP, wraz z pełnym opisem miejsca i uzgodnień. Jeśli planują modyfikację reguły, jej skutki kosztowe i ryzyka muszą być jednoznaczne i sprawdzone przez właściwych doradców.

Nie traktuj skrótu „DDP bez podatków” jako samowystarczającego rozwiązania. Niejasny zapis może pozostawić sprzeczne oczekiwania obu stron.

Ustal warunki pod samymi drzwiami

Sprawdź awizację, godziny przyjęcia, dojazd zestawu, urządzenia rozładunkowe i czas potrzebny odbiorcy. W przypadku kontenera zaplanuj również zwrot pustej jednostki.

Koszty oczekiwania i opóźnionej odprawy wymagają oceny według przyczyn, umów i taryf. Nie zakładaj, że sam trzyliterowy skrót rozstrzyga każdą fakturę przewoźnika wobec wszystkich uczestników.

Pytania do uzgodnienia z kupującym

Proponowane warunki: [DAP/DDP, dokładny punkt dostawy, Incoterms 2020]. Proszę potwierdzić podmiot i plan formalności importowych, wymagane rejestracje, dokumenty i sposób rozliczenia należności. Rozładunek: [wykonawca i zakres kosztów], awizacja: [ustalenia]. Punkty otwarte przed przyjęciem zobowiązania: [lista]. Proszę potwierdzić także obowiązki informacyjne i postępowanie w razie zatrzymania odprawy lub braku możliwości odbioru.